Kobieta która podbiła Antarktykę, spotkanie z prof. Marią Olech w Tylmanowej

W miniony wtorek Wójt Gminy Ochotnica Dolna, Tadeusz Królczyk, gościł w Tylmanowej prof. Marię Agatę Olech wybitną badaczkę, której nazwisko zapisuje się złotymi zgłoskami w historii polskiej nauki polarnej.

Pani Profesor przyjęła go w swoim niewielkim, lecz niezwykle bogatym muzeum, wypełnionym materiałami z licznych wypraw naukowych. Rozmowa skupiła się na fascynującej karierze prof. Olech, jej licznych podróżach polarnych oraz wyzwaniach, które napotkała jako kobieta w świecie nauki.„Praca naukowa to nie tylko zawód, to misja i pasja całego życia” - podkreślała badaczka.

Maria Agata Olech jest autorytetem w dziedzinie lichenologii i mykologii polarnych. Jej badania obejmują taksonomię, bioróżnorodność, biogeografię, ekologię i adaptacje organizmów w ekstremalnych warunkach klimatycznych. Do jej dorobku należy opisanie około 100 nowych gatunków alg, porostów i grzybów. W pracy naukowej analizuje także wpływ zanieczyszczeń, w tym metali ciężkich i radionuklidów, na ekosystemy Antarktyki.

Kariera naukowa prof. Olech rozpoczęła się w Instytucie Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w latach 1968 -1971 tworzyła laboratorium i herbarium porostów. W kolejnych latach zakładała Zakład Badań i Dokumentacji Polarnej, była adiunktem i docentem, aż w 1992 roku uzyskała tytuł profesora biologii. Prof. Olech jako pierwsza kobieta kierowała całoroczną wyprawą do Polskiej Stacji Antarktycznej Arctowskiego w latach 1991-1992, a ponownie w sezonie 2005-2006.

Jej działalność naukowa została doceniona na świecie w 2001 roku została członkinią prestiżowego The Explorers Club, a na Antarktyce jej imieniem nazwano pasmo Wzgórz Olech (Olech Hills). Życie i osiągnięcia badaczki stały się inspiracją dla projektów kulturalnych prof. Olech jest bohaterką książki „Polarniczki. Zdobywczynie podbiegunowego świata” oraz filmu dokumentalnego „Polarniczki” (2023), a także filmu „Ant/Arctic Women”.

W trakcie spotkania w Tylmanowej zapowiedziano powstanie wystawy arktycznej w gminie, której celem będzie przybliżenie lokalnej społeczności pasji i pracy polskich badaczy polarnych. Wójt Tadeusz Królczyk zaznaczył, że wiedza i doświadczenie prof. Olech są bezcennym dziedzictwem, które należy przekazywać młodszym pokoleniom.