Dzieci przyjeżdżają tu z całej Polski. Jak Rabka stała się ich uzdrowiskiem?

Wszystko zaczęło się od rabczańskich solanek

Rabka korzysta z naturalnego bogactwa, jakim są jej słone wody. Informacje o rabczańskich solankach pojawiają się już w dokumentach z XIII wieku, a mieszkańcy od stuleci wykorzystują je na własne potrzeby. Z czasem zaczyna się nimi interesować także medycyna.

Przełom przychodzi w 1858 roku. Wtedy przeprowadzona zostaje pierwsza analiza chemiczna miejscowych wód. Wyniki pokazują dużą zawartość między innymi jodu i bromu. Rabczańskie solanki trafiają dzięki temu do grona najsilniejszych tego rodzaju wód w Europie. W kolejnych latach powstają łazienki, pijalnie i park zdrojowy, a w 1864 roku uzdrowisko zostaje oficjalnie otwarte.

Rabka zaczyna przyciągać kuracjuszy. Pomaga w tym również kolej, która dociera tutaj w 1885 roku. Dzięki połączeniom z Chabówką i Krakowem podróż do uzdrowiska staje się znacznie łatwiejsza, a liczba odwiedzających szybko rośnie.

Wkrótce Rabka zaczyna specjalizować się w leczeniu dzieci.

W Rabce pojawia się specjalizacja, która zmienia miasto

W 1887 roku z inicjatywy doktora Macieja Leona Jakubowskiego otwarty zostaje Zakład Leczenia Dzieci Skrofulicznych. To pierwszy taki zakład na ziemiach polskich i trzeci w Europie. W tym czasie skrofuły są określeniem zmian chorobowych związanych z gruźlicą.

Dwa lata później Julian Zubrzycki przekazuje parcelę pod budowę kolonii dla dzieci skrofulicznych. Właśnie ten moment miasto wskazuje jako początek swojej specjalizacji jako uzdrowiska dziecięcego.

Od tego czasu Rabka rozwija się już nie tylko jako miejsce leczenia dorosłych kuracjuszy. Coraz ważniejszą częścią jej działalności stają się dzieci. Powstają kolejne obiekty, rozwija się baza pobytowa, a uzdrowisko zyskuje renomę wykraczającą poza region.

Nie jest to zatem przypadkowy epizod w historii miejscowości. Leczenie dzieci staje się jednym z fundamentów jej późniejszej tożsamości.

Rabka staje się uzdrowiskiem dziecięcym znanym w Europie

Skala zmian dobrze pokazuje, jak szybko rośnie znaczenie miejscowości. W 1864 roku z uzdrowiska korzysta około 120 osób. W 1887 roku jest ich już około tysiąca. W kolejnych dekadach liczba kuracjuszy jeszcze wyraźniej rośnie.

W okresie międzywojennym Rabka ma już międzynarodową renomę i należy do największych europejskich uzdrowisk, przede wszystkim dla dzieci. W 1938 roku przyjmuje 27 452 kuracjuszy, a rok później – 30 153. Sam Zakład Zdrojowy dysponuje ponad 300 pokojami w kilkunastu budynkach, a wokół niego działa również wiele pensjonatów i dworków.

Leczenie nie ogranicza się przy tym do jednego rodzaju zabiegów. W uzdrowisku działają oddziały borowinowy i hydropatyczny, prowadzona jest elektroterapia, działa również inhalatorium. Rabka wykorzystuje więc zarówno właściwości swoich wód, jak i rozwijające się metody lecznictwa uzdrowiskowego.

Dzieci są wtedy jednym z najbardziej charakterystycznych elementów rabczańskiego krajobrazu. Przyjeżdżają z różnych części kraju, a miejscowość coraz mocniej dostosowuje się do ich potrzeb.

Ta historia nie kończy się przed wojną

II wojna światowa przerywa działalność uzdrowiska. Rabka zostaje poważnie zniszczona, źródła są zanieczyszczone, a część wyposażenia zostaje zniszczona lub wywieziona. Spalony zostaje również Zakład Przyrodoleczniczy.

Po wojnie miejscowość odbudowuje swoje zaplecze i wraca do działalności leczniczej. Lecznictwo dziecięce ponownie zajmuje w Rabce ważne miejsce.

Dziś ten związek nadal jest widoczny. Rabka pozostaje miejscem, w którym funkcjonują placówki zajmujące się leczeniem dzieci i młodzieży. Narodowy Fundusz Zdrowia w 2026 roku potwierdza możliwość korzystania przez dzieci z leczenia uzdrowiskowego, w tym leczenia szpitalnego dla pacjentów od 3. do 18. roku życia oraz leczenia sanatoryjnego dzieci od 3. do 6. roku życia pod opieką osoby dorosłej.

W Rabce działa także terenowy oddział Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc im. Jana i Ireny Rudników, w którym funkcjonują między innymi oddziały dla dzieci. Dane NFZ z 2026 roku wskazują m.in. na działające oddziały alergologiczny i otorynolaryngologiczny dla najmłodszych pacjentów.

Dlaczego Rabka wciąż kojarzy się z dziećmi?

Rabka nie otrzymuje swojego dziecięcego charakteru dzięki współczesnemu pomysłowi promocyjnemu. To efekt ponad stuletniej historii.

Najpierw są solanki i rozwój uzdrowiska, później pojawia się pierwszy specjalistyczny zakład dla dzieci. Za nim idą kolejne placówki, kolonie i sanatoria. W okresie międzywojennym Rabka jest już znanym uzdrowiskiem dziecięcym o międzynarodowej renomie. Ta specjalizacja zostaje przerwana przez wojnę, ale po jej zakończeniu powraca.

Dlatego kiedy dziś mówi się o Rabce jako o „mieście dzieci”, nie jest to tylko chwytliwe określenie. Za tą nazwą stoi konkretna historia, która zaczyna się w XIX wieku i nadal znajduje swoje odbicie w funkcjonowaniu miasta.

Rabka zmienia się, pojawiają się nowe atrakcje, pensjonaty i kolejne pomysły na wykorzystanie uzdrowiskowego charakteru miejscowości. Jedno pozostaje jednak wyjątkowo trwałe: przez kolejne pokolenia dzieci przyjeżdżają tutaj nie tylko na wypoczynek, ale również po zdrowie.