126 mln zł i ponad 6 kilometrów w głąb ziemi. Szaflary podały szczegóły PGP-4

Ponad 125,8 mln zł brutto. Ile płaci sama gmina?

Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi 102 314 914 zł netto, czyli 125 847 344,22 zł brutto.

Z NFOŚiGW pochodzi 101 876 498 zł, natomiast bezpośredni wkład własny Gminy Szaflary wynosi 438 416 zł. Razem daje to dokładnie 102 314 914 zł, czyli wartość netto przedsięwzięcia.

Pozostała część kwoty brutto to podatek VAT. Jak informuje urząd, VAT związany z inwestycją jest na bieżąco odzyskiwany przez gminę zgodnie z przepisami i w zakresie, w jakim jest prawidłowo rozliczany, nie stanowi jej ostatecznego ekonomicznego obciążenia.

Na dzień sporządzenia odpowiedzi, czyli 26 sierpnia, do pełnego rozliczenia przedsięwzięcia pozostawało jeszcze 2 354 240 zł. Kwota ma zostać wypłacona po wykonaniu pozostałych czynności przewidzianych umową, w tym po zakończeniu prac na otworze i przekazaniu wymaganej dokumentacji.

31 dzierżawionych działek. Ponad 565 tys. zł trafiło do właścicieli

Na potrzeby realizacji PGP-4 dzierżawionych jest 31 działek. Od stycznia 2022 roku do lipca 2026 roku koszt ich dzierżawy wyniósł 565 033,05 zł brutto.

Nie jest to jednak – jak podkreśla urząd – dodatkowy wkład własny Szaflar. Zgodnie z zawartymi umowami koszt dzierżawy w całości refinansuje wykonawca odwiertu, UOS Drilling S.A. Pieniądze zostały wypłacone właścicielom nieruchomości za udostępnienie gruntów potrzebnych do realizacji inwestycji.

Pierwszy projekt zakładał 5300 metrów

Historia finansowania i zakresu inwestycji sięga wcześniejszego wariantu przedsięwzięcia. Pierwotnie planowano odwiert o projektowanej głębokości 5300 metrów. We wrześniu 2017 roku Gmina Szaflary zawarła z NFOŚiGW umowę o dofinansowanie na 44 937 000 zł.

Nie była to jednak – co istotne – podana przez urząd całkowita wartość obecnego przedsięwzięcia, lecz kwota dofinansowania dotycząca jego wcześniejszego zakresu.

Później założenia zostały zmienione.

W 2018 roku przeprowadzono badania geofizyczne, w tym sejsmiczne i magnetotelluryczne. Raport z tych badań zakończono w maju 2019 roku i przekazano Głównemu Geologowi Kraju oraz Ministerstwu Środowiska.

W listopadzie 2019 roku Główny Geolog Kraju wskazał na potrzebę pogłębienia rozpoznania geologicznego do maksymalnie 7000 metrów. Chodziło m.in. o zbadanie poziomów wodonośnych i warunków geotermicznych na głębokości od 5000 do 7000 metrów.

Urząd zaznacza przy tym, że już wcześniej, podczas opiniowania projektu przewidującego 5300 metrów, Ministerstwo Środowiska wskazywało potrzebę uzyskania dodatkowych informacji o budowie geologicznej i warunkach geotermalnych niecki podhalańskiej oraz rekomendowało znaczne pogłębienie otworu.

Kto zdecydował o pogłębieniu odwiertu?

W odpowiedzi na interpelację gmina podkreśla, że zmiany głębokości nie należy przedstawiać jako jednostronnej decyzji wójta.

Formalnie to Gmina Szaflary, jako beneficjent i inwestor, procedowała zmianę dokumentacji. Merytoryczna potrzeba głębszego rozpoznania została natomiast wskazana przez Głównego Geologa Kraju po analizie wyników badań geofizycznych.

W 2020 roku przygotowano Dodatek nr 1 do Projektu Robót Geologicznych. We wrześniu tego samego roku dokument został zaakceptowany przez Ministra Środowiska i zatwierdzony decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego.

W czerwcu 2021 roku podpisano z NFOŚiGW aneks do umowy o dofinansowanie uwzględniający zmieniony zakres przedsięwzięcia. W lutym 2022 roku przeprowadzono postępowanie przetargowe, a w czerwcu podpisano umowę z UOS Drilling S.A. Prace wiertnicze rozpoczęły się w 2023 roku.

Do 7000 metrów nie dowiercono

Maksymalna projektowana głębokość PGP-4 wynosiła 7000 metrów, ale wiercenie zakończyło się na 6103,2 metra.

Według odpowiedzi gminy podczas realizacji wystąpiły trudności techniczne i geologiczne. Mimo wcześniejszego zakończenia prac uzyskane parametry wód termalnych urząd ocenia jako bardzo korzystne.

Temperatura wynosi około 120 stopni Celsjusza, wydajność jest rzędu 400 metrów sześciennych na godzinę, a mineralizacja około 12 g/dm³.

Szczególnie istotna jest wydajność. W dokumentacji projektowej zakładano około 200 metrów sześciennych na godzinę. Aktualnie wskazywana wartość jest więc około dwukrotnie wyższa od projektowanej.

Najpierw około 80 obiektów, później możliwy rozwój do 1000 przyłączy

Podstawowym kierunkiem wykorzystania rozpoznanych zasobów ma być produkcja ciepła i rozwój geotermalnego systemu ciepłowniczego na terenie Gminy Szaflary oraz w kierunku Nowego Targu.

Jak wynika z odpowiedzi, trwa budowa magistrali geotermalnej łączącej obszar odwiertu z lokalnym systemem ciepłowniczym Szaflar oraz systemem ciepłowniczym Nowego Targu.

Rozpoczęła się również budowa lokalnych sieci i przyłączy. Pierwszy etap ma objąć około 80 obiektów. Docelowo przewidywana jest możliwość rozwoju sieci do około 1000 przyłączy w czterech sołectwach.

Gmina jako oczekiwane korzyści wskazuje m.in. wykorzystanie lokalnego odnawialnego źródła energii, rozwój sieci ciepłowniczej, możliwość podłączania kolejnych budynków, ograniczenie wykorzystania konwencjonalnych źródeł energii i poprawę bezpieczeństwa energetycznego.

Energia elektryczna? To na razie potencjalny kierunek

Uzyskane parametry wód mają również stwarzać możliwość wykorzystania geotermii do produkcji energii elektrycznej.

Nie jest to jednak efekt, który został już osiągnięty. Gmina wyraźnie zaznacza, że takie rozwiązanie wymaga dalszych analiz technicznych, ekonomicznych i inwestycyjnych.

Według odpowiedzi samorządu ewentualna produkcja energii elektrycznej z tego zasobu byłaby rozwiązaniem pionierskim w Polsce. Na obecnym etapie jest jednak traktowana wyłącznie jako potencjalny kierunek dalszego zagospodarowania.

Biznesplan dopiero po poznaniu rzeczywistych parametrów

Jednym z pytań radnego było również to, czy zakładane efekty i korzyści zostały potwierdzone w biznesplanie.

Gmina odpowiada, że PGP-4 nie był inwestycją polegającą na budowie gotowego zakładu energetycznego o wcześniej znanych parametrach technicznych i ekonomicznych. Był odwiertem badawczo-eksploatacyjnym, którego zadaniem było dopiero rozpoznanie zasobu geotermalnego.

Przed wykonaniem odwiertu określono cele geologiczne, przewidywane kierunki wykorzystania zasobu i potencjalne korzyści. Nie były natomiast znane rzeczywiste parametry, takie jak temperatura czy wydajność głębokich poziomów wodonośnych.

Dlatego - zgodnie ze stanowiskiem gminy - szczegółowy model ekonomiczny dalszego wykorzystania zasobu powinien być przygotowywany na podstawie wyników uzyskanych podczas wiercenia.

Samorząd informuje, że prowadzi obecnie prace analityczne i przygotowawcze dotyczące dalszego gospodarczego wykorzystania zasobów PGP-4.

Porozumienie z 2016 roku rozwiązano za zgodą wszystkich stron

Radny pytał także o porozumienie z 3 października 2016 roku zawarte przez Gminę Szaflary, Miasto Nowy Targ, Geotermię Podhalańską oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Ciepłownictwa w Nowym Targu.

Jak wyjaśnia urząd, zostało ono rozwiązane za zgodą wszystkich stron w związku z dezaktualizacją części pierwotnych założeń oraz późniejszymi zmianami uwarunkowań technicznych, organizacyjnych i finansowych.

Według gminy rozwiązanie porozumienia nie spowodowało dla Szaflar negatywnych konsekwencji finansowych. Nie wiązało się ani z obowiązkiem zapłaty odszkodowania, ani kary umownej. Współpraca dotycząca wykorzystania geotermii i rozwoju infrastruktury ciepłowniczej ma być kontynuowana na podstawie aktualnych uwarunkowań.

PGP-4 jest dziś przedsięwzięciem o wartości ponad 102,3 mln zł netto. Nie należy jednak porównywać tej kwoty wprost z 44,937 mln zł z pierwszej umowy i traktować różnicy jako prostego „wzrostu kosztu odwiertu”. Kwota z 2017 roku była dofinansowaniem przyznanym dla wcześniejszego zakresu, zakładającego głębokość 5300 metrów. Obecna wartość dotyczy przedsięwzięcia po zmianie zakresu i późniejszych aneksach.

Z punktu widzenia mieszkańców kluczowy będzie teraz kolejny etap: wykorzystanie potwierdzonego zasobu w budowanej sieci geotermalnej i rozwój zapowiadanych przyłączy.